ورزش و سلامتي

ز نيرو بود مرد را راستي ز سستي كجي زايد و كاستي

درحال حاضر با توجه به تغيير در نحوه زندگي و كم تحركي مردم به علت فراهم شدن بعضي از امكانات مثل ماشين و .... مشكلاتي در تندرستي افراد ايجاد شده كه لازم است راههاي موثر و مطمئن و كم هزينه اي را براي رفع اين مشكل پيدا كرد .

حركات بدني و ورزشهاي ساده , يكي از اين راهها مي باشد . در اين زمينه مطالعات ثابت كرده است كساني كه فعاليتهاي ورزشي دارند داراي انبساط خاطر و آرامش روح و روان مي باشند و كمتر به غم و اندوه و خستگي دچار مي شوند و حتي برخي از روانپزشكان ورزش دو را به عنوان يكي از راههاي معالجه افسردگي و زدودن غم و غصه از بدن پيشنهاد مي كنند .

ورزش هاي معمولي و بدنسازي كمك مي كند كه قلب با كار كمتر , كار تلمبه زدن و خون رساني به اندامها را انجام دهد , به عبارت ديگر قلب با ضربان كمتري در دقيقه كار خود را انجام مي دهد و خون و اكسيژن لازم را به همه اندامها مي رساند . بي گمان ورزش مناسب سبب تقويت ماهيچه هاي قلب و باعث راحت تر انجام شدن كارها مي شود . به عنوان مثال مي توان قلب را با ماشيني كه به موقع به سرويس مي رود مقايسه كرد كه با صرف انرژي كمتر بازده بيشتري خواهد داشت .

همچنين كسانيكه مرتب ورزش مي كنند از فشار خون پائين تر برخوردار هستند .

از آنجايئ كه چربي بيش از حد معمول غير بهداشتي مي باشد , ورزش مي تواند عاملي در از بين بردن اين مشكل نيز باشد , البته اگر با رژيم غذائي متناسبي همراه گردد .

شايان ذكر است كه قبل از ورزش كردن حتما بايد مدتي را به گرم كردن يعني آماده سازي بدن اختصاص بدهيم . چون در غير اين صورت ورزش باعث كشيده شدن ماهيچه ها ودرد آنهامي شود وما را از ادامه ورزش در روزهاي بعدي باز مي دارد.

زمان و مقدار ورزش: يك فرد بايد در هفته سه تا چهار بار وهر بار 45تا 60دقيقه ورزش كند تا نتيجه مطلوب رابدست آورد.

انواع ورزش : ورزشهائي كه استقامت بدن را بالا مي برند مانند دو سرعت , دويدن ملايم يا تند راه رفتن , دوچرخه سواري , طناب بازي , واليبال , بسكتبال , شنا و .... در تامين و حفظ سلامت بدت موثر است

كساني كه ورزش مي كنند بايد مواظب خوردن و آشاميدن خود باشند زيرا براي دريافت مقدار انرژي كه بدن نياز دارد تغذيه فوق العاده موثر است . يك دستور غذائي واحد نمي تواند براي همه افراد مناسب باشد ولي آنچه مهم است بايد رژيم غذائي حاوي چهار گروه مواد غذائي زير باشد .

¯ گروه شير و لبنيات

¯ گروه گوشت و حبوبات

¯ گروه نان و غلات

¯ گروه ميوه و سبزيجات

چه نكاتي را در موقع ورزش بايد رعايت كرد ؟

™ هنگام ورزش نوشيدن مايعات توصيه مي شود و آب بهترين نوشيدني است چون بدن به سرعت آن را جذب مي كند

™ ورزش در هواي سرد موجب مشكلاتي مي شود بنابر اين داشتن پوشش مناسب در موقع ورزش به تندرستي ونشاط مي افزايد

ورزش در گرما : به هنگام ورزش در هواي گرم و داغ , نه تنها بايد گرماي بدن خود را دفع كنيم بلكه بايد محيط خود را سرد نگهداريم . از آنجائيكه دفع حرارت از بدن از طريق عرق كردن صورت مي گيرد اگر در هنگام ورزش عرق به مقدار كافي از بدن خارج نشود تا بتواند پوست بدن را خنك نمايد در چنين حالتي نوشيدن آب توصيه مي شود . بهتر است براي هر 20 تا 50 دقيقه ورزش , يك ليوان آب ميل شود .

ورزش در سرما : هواي سرد موجب تنگي رگها مي شود و قلب بايد با كار بيشتر مقدار خون لازم را از رگهاي تنگ عبور دهد در نتيجه موقع ورزش فشار خون بالا مي رود از طرف ديگر هواي سرد ميزان كار شش ها را نيز كاهش ميدهد بنابر اين وقتي بدن سرد مي شود اكسيژن كمتري به ماهيچه هاي فعال بدن مي رسد و افرادي كه ناراحتي قلبي دارند هنگام ورزش در هواي سرد ممكن است به درد سينه دچار شده و نبضشان نامرتب گردد و افراد با سابقه ناراحتي ريوي ممكن است دچار تنگي نفس گردند .

ورزش و پوشاك : در هنگام ورزش بخصوص در هواي گرم بهتر است از لباسهاي ساده و گشاد از جنس كتان يا نخي استفاده نمود تا هوا به راحتي و آزادانه در بدن جريان يافته و گرما را دفع نمايد . پوشيدن لباسهاي پلاستيكي و يا پوليستر توصيه نمي شود . در هواي سرد بهتر است لباسي كه بازوان و پاها و دستها را بپوشاند بپوشيم . كفش ورزش نيز بايد مناسب و راحت باشد .

قابل ذكر است كه براي حفظ سلامت بدن نيازي به ورزشكار و قهرمان بودن نيست بلكه فعاليتهاي روزمره و منظم بدني در همه سنين با فوايد جسمي , رواني و اجتماعي خود بر بهتر شدن زندگي انسان موثر است و به وسيله ورزش مي توان از نتايج ناگوار زندگي بي تحرك ماشيني جلوگيري كرد .

هميشه به خاطر داشته باشيم كه ورزش , تامين سلامتي براي همه كس , در همه سنين و در همه جاست .

ورزش و سلامت دانش آموزان

دين مبين اسلام با عناوين مختلف , انسانها را به سالم بودن سفارش كرده است چرا كه بدن انسان امانتي الهي بوده و همچنين روح سالم در بدن سالم بهتر رشد مي كند .

در جوامع مختلف دو راه عمده براي حفظ سلامت جسم و روان وجود دارد كه عبارتند (( ورزش و بهداشت )) و هيچكدام از اين دو را نمي توان از يكديگر تفكيك كرد . مدارس از مكانهاي مهم براي آموزش و ترويج و تقويت روحيه ورزشي – بهداشتي مي باشند . اگر آموزشهاي ورزشي و بهداشتي از مدرسه شروع شوند مي توان آنها را به راحتي به كالبد جامعه و خانواده ها انتقال داد . دانش آموزان مي توانند بهترين پيام آوران سلامت در قالب ورزش و بهداشت باشند .

ورزش باعث نشاط و شادابي دانش آموزان مي گردد . مغز فرد ورزشكار در مقابل محيط سريعتر و بهتر واكن نشان مي دهد , مطالب درسي را بهتر مي فهمد و سريعتر تجزيه و تحليل مي كند با ورزش روحيه همكاري و دوستي در بين دانش آموزان تقويت مي گردد و آنها را از تنهائي و انزوا مي رهاند . فرد , مغرور و متواضع مي گردد و فرد كم جرات , قدرت و اعتماد به نفس پيدا مي كند . ورزش اشتهاي افراد پر اشتها و چاق را مي كاهد و باعث افزايش اشتهاي افراد كم اشتها و لاغر مي گردد و در مجموع اشتها را متعادل مي سازد و هضم و جذب غذا را آسان مي كند . اغلب دستگاههاي بدن بخصوص قلب و عروق , تنفس و عضلات با ورزش به سوي كار بهتر و سلامت بيشتر سوق داده مي شود و احتمال بروز بيماريهاي مختلف در آنها كاهش مي يابد

ورزش براي دانش آموزاني كه در سن بلوغ هستند داراي اهميت بيشتري است چون در سن بلوغ دانش آموزان ( بخصوص پسران )به يكسري عادات غلط مثل مصرف سيگار تمايل پيدا مي كنند و ورزش يكي از موثرترين راههاي مقابله با اين رفتارهاي ويرانگر مي باشد . براي دانش آموزان دختر نيز ورزش داراي اهميت خاصي است چرا كه آنها مادران آينده مي باشند و اقتدار رواني و جسمي آنها در پرورش كودكان بسيار مهم است . بايد سعي شود كه در مدارس سطح آگاهيهاي داش آموزان در مورد فوايد ورزش بالت برده شود . نكته مهم آن است كه ضررهاي ورزش نكردن نيز بايد آموزش داده شود و دانش آموزان بايد بدانند كه با ورزش نكردن سلامتي شان در معرض خطر بيماريهاي مختلف قرار مي گيرد و ورزش نبايد بعنوان يك كار تفريحي و فوق برنامه , بلكه سرلوحه برنامه هاي زندگي قرار گيرد .

جلب مشاركت مسئولان , معلمان و والدين دانش آموزان براي كسترش فعاليتهاي ورزشي بسيار مهم است . برگزاري مسابقات ورزشي در سطوح مختلف سني باعث گسترش و تقويت روحيه ورزشي در بين دانش آموزان مي گردد . معلمان ورزشكار بايد در كلاسهاي ورزشي دانش آموزان شركت نمايند و ضمن برقراري رابطه نزديك با آنها الگوئي مناسب براي دانش آموزان باشند .

توجه به اين نكته ضروري است كه هيچ محدوديت زماني و مكاني براي ورزش وجود ندارد , در هر جا و در هر شرايطي مي توان ورزش كرد , فقط بايد خواست و اراده كرد .

ورزش در محيط كار

به عقيده كارشناسان بهداشت حرفه اي,ورزش توان جسمي افراد رابالا ميبرد كه اين توانائي,از ضروريات شغلي افراد ميباشد.علاوه براين ورزش موجب تسهيل درامر تطابق فرد باشغل اوميشود هر چندكه تطابق با كار در اثر كار مستمر خود به خود ايجاد ميگردد ,اما گاهي اوقات حوادثي غير متربقه رخ ميدهدكه براي مقابله باآن نيازبه تلاش بدني غير معمول (آني) است.

رشد جسمي افراد جوان رابطه مستقيمي با عامل تحرك دارد,اگرچه تحقيقات دقيق نشان داده است كه در كار عضلاتي سخت و توان نيرويي كه افرادجوان صرف مي كنند بيش از نيروي صرف شده توسط افرادسابقه داردر همان شغل مي باشد.بنابراين شروع كاراين افراد ممكن است توام با عوارض جسمي باشد,لذانكته قابل توجه تطابق جسمي فرد با كار است.

كاهش استرسها از مهمترين دلايل ضرورت ورزش براي هر فرد است همچنين, اثرات روحي تمرينات بدني هم نبايد فراموش شود.علاوه برآن ورزش به افزايش جريان خون كمك كرده و باعث رفع خستگي ميگردد,به ويژه در كاهش خستگي هاي ناشي از كارعضلاني استاتيك (حفظ بدن براي مدتي در يك وضع ثابت ,مانند نگه داشتن وزنه ,) موثر است . بطور كلي در فعاليت هاي بدني كه همراه با كار عضلاني استاتيك باشد نسبت به زماني كه كار عضلاني ديناميك انجام مي- گيرد خستگي سريع تر به وجود مي آيد كه خستگي ايجاد شده بيشتر به علت تجمع اسيد لاكتيك در بدن مي باشد. در كارهاي نشسته , داشتن فرصت كافي براي فعاليت هاي بدني منجر به كاهش توان جسمي يا حتي بيماري مي گردد براي جبران اين كاستي ,شاغلان دركار هاي نشسته نياز بيشتري به نرمش و ورزش دارند,علاوه براين تمرين

بدني سبك از اواسط يا پايان كار باعث تجديد نيرو تسريع در رفع خستگي مي گردد.

ورزش ذهن را جهت يادگيري آماده كرده و باعث افزايش تمركز ميگردد نيز با توجه به اين كه عارضه كمر درد در بين افراد شاغل شايع مي باشد . باورزش به ميزان قابل توجهي از شدت كمر درد كاسته مي شود .

به غير از موارد ياد شده ورزش باعث تسريع در بهبود جراحات و يابيماري ها مي گردد كه البته بايد به صورت تدريجي شروع وتا بهبودي كامل ادامه يابد.