معرفی مرکز آموزش بهورزی شهرستان بناب
معرفی مرکز آموزش بهورزی بناب
بيائيد بار ديگر سفر كنيم , سفر به گذشته هائي نه چندان دور , سالهائي كه فقر بهداشتي بيداد ميكرد و ميليونها نفر از مردم با اين فقر دست و پنجه نرم ميكردند و عده زيادي در اين مبارزه جان خود را از دست ميدادند . به همين جهت سازمان بهداشت جهاني هدف بهداشت براي همه تا سال 2000 ميلادي را بر مي گزيند و با قدمهاي محكم و استوار , مراقبتهاي اوليه بهداشتي را راه رسيدن به اين هدف اعلام مي كند ابتداي اين خط كجاست؟ از كجا بايد شروع كرد؟ معلوم است , آنجا كه نامش روستاست .
هر شهر نشيني وقتي نام روستا را مي شنيد نمائي از روستا در ذهن خود مي ساخت , درختان سرسبز , كوههاي سربفلك كشيده و رودخانه اي كه از وسط روستا مي گذرد , هوائي پاك و فضائي آرام , اما اگر احوال روستا را از خودش مي پرسيدند با حسرت و آهي از سينه بلند مي گفت :
در اندرون من خسته ندانم چيست كه من خموشم و او در فغان و در غوغاست
روستا خسته دل بود , از كار طاقت فرساي مردمش , از فعاليت زندگي ساز اهاليش , اما يك مسئله مهم در درونش غوغا ميكرد , آن هم كمبود امكانات بهداشتي و به خطر افتادن سلامت مردم بود و روستا سنگيني اين مهم را با سكوت بر دوش مي كشيد , اغلب زنان جوان روستائي كه در دوران بارداري كاخ آرزوي سعادت مادر شدن را زينت ميدادند تا بعد از زايمان فرزند خود را چلچراغ اين كاخ نمايند , در موقع زايمان كاخ آرزوهايشان به گور ياس و نااميدي بدل مي گشت و چه بسا گاهي اوقات مادر و فرزند در همين گور دفن مي شدند . پدران و مادران جگرگوشه هاي خود را كه نشكفته پرپر شده بودند با دست خود تقديم خاك ميكردند . بايد كاري كرد بايد با نجات مردم از دست ديو هولناك امور غير بهداشتي , به چهره زندگي روستائيان لبخند شيرين و زيباي سلامت را نشاند . در همين راستا بود كه مسئولين بهداشتي كشور به فكر تربيت بهورزان براي ارائه خدمات بهداشتي و درماني به روستائيان , مردمي كه محل زندگيشان با شهر فرسنگها فاصله دارد افتادند و با احداث مكاني به نام خانه بهداشت شاخه هاي اميد جوانه زد و به بار نشست و خانه بهداشت چون نگيني زيبا در انگشتر روستا درخشيد و روستائيان را به زندگي اميدواركرد . روستائياني كه معني بهداشت را نمي دانستند اكنون خانه بهداشت دارند و وقتي هدف از گشايش چنين مكاني در روستا , براي آنان گفته مي شد خانه هاي خود را پيش كش ميكردند . آنان ديگر نمي خواستند در خواب غفلت بمانند و به گورهاي سردي كه جگرگوشه هايشان را در برگرفته است افزوده شود .
با نظر مساعد مردم , دختران و پسراني از بين خودشان انتخاب و به مركز آموزش بهورزي اعزام شدند تا اين وظيفه حساس و پر رنج و در عين حال شيرين را بر دوش گيرند .
بهورز براي اغلب مردم بخصوص روستائيان عزيز نامي آشناست اما شايد تعداد زيادي بخصوص در شهرها با اين كلمه و اين شغل مقدس آشنائي نداشته باشند اين نوشته قصد دارد تا اين شغل مقدس را كه نه يك شغل بلكه ذوق , هنر , و ايثار و فداكاري است معرفي نمايد ,
در سال 1363 وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي به منظور آگاهي يافتن از دشواريهاي موجود در وضعيت بهداشت و درمان كشور و روشن شدن خطوط اصلي برنامه هاي بعدي خود دست به انجام تحقيقي وسيع زد نتايج اين تحقيق نشان داد كه بيش از 40% مرگها مربوط به 5 سال اول زندگي كودكانمان است كه حدود 80% آنها در يكسال اول زندگيشان اتفاق مي افتد و علت اكثر اين مرگها را 6 بيماري قابل پيشگيري با واكسن ( سل – سياه سرفه – سرخك – فلج اطفال – ديفتري و كزاز ) , بيماريهاي اسهالي و ساير بيماريهاي عفوني ساده و قابل پيشگيري تشكيل مي دهند . اين نتايج رقت انگيز و تكان دهنده بيانگر اين حقيقت بود كه قسمت عمده گرفتاريها با انجام اقداماتي ساده , با آموزش خانوارها , و با تربيت نيروهاي ساده اي كه قادر به برقراري ارتباط صحيح با مردم باشند برطرف مي شود بر همين اساس فكر تشكيل شبكه هاي بهداشتي , درماني و تشكيل و گسترش واحدهائي بنام خانه بهداشت در سطح روستاهاي كشور شكل گرفت و در كنار آن با ايجاد مراكز آموزش بهورزي , تربيت نيروهاي برجسته روستائي بنام بهورز آغاز شد و اين نتايج درخشاني كه امروز در روستاها شاهد هستيم همه و همه نتيجه تلاش شبانه روزي اين عزيزان كه به حق سنگر نشين خطوط مقدم جبهه بهداشت لقب گرفته اند ميباشد.
در نظام بهداشتي درماني كشور اولين سطح تماس جامعه با واحدهاي رسمي كشور , خانه هاي بهداشت هستند خانه بهداشت يك واحد روستائي است كه زير نظر مركز بهداشتي درماني روستائي مربوطه فعاليت مي نمايد . كاركنان فعال در خانه هاي بهداشت بهورزان بومي هستند كه برابر يك سري مجموعه مقررات و ضوابطي انتخاب , پذيرش و تربيت مي شوند . تربيت اين افراد در واحدي بنام مركز آموزش بهورزي كه زير نظر مستقيم رئيس مركز بهداشت شهرستان اداره مي شود , انجام مي گيرد .
مراکز آموزش بهورزی هم زمان با تشکیل شبکه های بهداشت و درمان در کشور تشکیل گردیدند تا با تربیت بهورزان مورد نیاز سیستم ، نیروی انسانی سطح اول ارائه مراقبتهای اولیه بهداشتی را تامین نمایند. این مراکز در کنار این مسئولیت خطیر خودشان وظیفه بازآموزی و آموزش مداوم بهورزان و مربیان خانه های بهداشت را نیز به عهده گرفتند. در سال 56 اولین مرکز آموزش بهورزی در شهرستان مراغه و تبریز از توابع استان آذربایجان شرقی تاسیس گردیدند و با توجه به گسترش شبکه های بهداشت و درمان و نیاز استان به 2030 بهورز و ایجاد 1085 خانه بهداشت به دنبال تشکیل مرکز آموزش بهورزی شهرستانهای مراغه و تبریز در اکثر شهرستانهای استان مرکز آموزش بهورزی تاسیس و اقدام به بهورزگیری و تربیت آنها و ایجاد خانه های بهداشت در شهرستانهای خود مطابق طرح گسترش شبکه های بهداشت و درمان نمودند.
مرکز آموزش بهورزی شهرستان بناب نیزدر سال 1369 تاسیس و بهورزگیری از روستاهای بناب را آغاز واز بهمن ماه سال 70 اولین دوره تربیت بهورز را با 21 نفر دانش آموز شروع کردند .
مشخصات دانش آموزان بهورزی دوره اول :
|
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
|
1 |
اصل کریمیان اشرف |
12 |
روحی فاطمه |
|
2 |
امیرصمدی خدیجه |
13 |
صافی قربانعلی |
|
3 |
آقائی فیروزه |
14 |
صلواتی فام زهرا |
|
4 |
جعفرزاده زهرا |
15 |
طالبی فرحناز |
|
5 |
حسن زاده معصومه |
16 |
فرنوری اصل صنم |
|
6 |
حسن زاده شبنم |
17 |
عاصی رقیه |
|
7 |
حسنی رقیه |
18 |
عبدی محمدرضا |
|
8 |
خداپناه سارا |
19 |
هدایتی خدیجه |
|
9 |
خداقلی بهجت |
20 |
فریدی ناهیده |
|
10 |
دلیرش بهیه |
21 |
نجفی زاده ابراهیم |
|
11 |
رضائی راضیه |
|
|
دوره دوم تربیت بهورز :
دوره دوم تربیت بهورز در شهریور 73 با 11 نفر دانش آموز بهورزی شروع گردید که مشخصات بهورزان این دوره به شرح زیر می باشد .
مشخصات دانش آموزان بهورزی دوره دوم :
|
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
|
1 |
آسیابانی رقیه |
7 |
روشن اصل ربابه |
|
2 |
بهادری زهرا |
8 |
صبور زیبا |
|
3 |
پاشازاده عهدیه |
9 |
عزیزی پور یاسمن |
|
4 |
پیری محمدعلی |
10 |
نصیری صدیقه |
|
5 |
حبیبی معصومه |
11 |
وحیدان سارا |
|
6 |
رحیم زاده کریم |
|
|
پس از دوره دوم بهورزی با توجه به سیاستهای استانی و پروژه شهرستانهای معین مرکز آموزش بهورزی بناب تعطیل گردید . هر چند که از همان ابتدای تشکیل مراکز آموزش بهورزی علاوه بر بهورزگیری وظایف بازآموزی و آموزش مداوم ونظارت بر کار بهورزان فارغ التحصیل نیز بر عهده این مراکز گذاشته شده بود ولی تشکیلات سازمانی این مراکز بیشتر بر محور تربیت بهورز بنا گذارده شده بود و همین امر باعث گردید که بعد از 20 سال که تقریبا بهورزان مورد نیاز استان پذیرش و تربیت گردیدند عملا در شهرستانها به لحاظ عدم نیاز به بهورزان جدید از همکاران شاغل در مراکز آموزش بهورزی که با مهارت در امر آموزش و نظارت و کسب تجارب ارزشمند از منابع انسانی شایسته و دارای دانش و مهارت بالا محسوب می شوند، استفاده مطلوب بعمل نیاید.
از طرف دیگر توجه به هزینه بالای نگهداری یک مرکز آموزشی بهورزی فعال و نیاز کمتر اغلب شهرستانها به ترتیب بهورز ( در هر سال بطور متوسط 4 نفر از هر شهرستان ) و نیز امکانات کم برخی از مراکز آموزش بهورزی از نظر فضای فیزیکی مناسب و نیروی انسانی متناسب و مجرب ، مرکز بهداشت استان را وادار به اجرای پروژه شهرستانهای معین نمود. برای مثال از 13 مرکز آموزش بهورزی موجود در شهرستان در سال 1376 فقط 3 مرکز دارای تجهیزات آموزشی و فضای فیزیکی مناسب و مربیان آموزشی طبق مجموعه ضوابط بودند در این پروژه کل استان آذربایجان شرقی به 5 منطقه تقسیم شده و یک شهرستان که از نظر دسترسی، امکانات فیزیکی ، تجهیزات و .... پتانسیل لازم را دارا بود به عنوان شهرستان معین انتخاب گردید تا بقیه شهرستانهای منطقه خود را در چارچوب شرح وظایف مراکز آموزش بهورزی تحت پوشش خود قرار دهد( شهرستان اهر از سال 83 به این مجموعه اضافه گردید و شهرستان بناب از سال ۹۱ جایگزین شهرستان مراغه شد ) . در این پروژه به طور متوسط در هر منطقه حدود 150 تا 200 بهورز در مجموع شهرستانهای یک منطقه معین پوشش داده می شود .
بر این اسا س شهرستانهای استان به شرح زیر تقسیم می شوند :
|
ریف |
شهرستان معین |
شهرستانهای تحت پوشش |
|
1 |
تبریز |
آذرشهر ، اسکو |
|
2 |
سراب |
بستان آباد ، هریس |
|
3 |
اهر |
کلیبر ، ورزقان ، خدافرین |
|
4 |
مرند |
جلفا ، شبستر |
|
5 |
میانه |
هشترود ، چارایماق |
|
6 |
بناب |
ملکان ، عجب شیر |
شهرستانهاي غير معين فقط در قسمت پذیرش بهورز و آموزش کارورزی دانش آموز بهورز فعالیت خواهند داشت و شهرستانهای معین کلیه فعالیتهای لازم مندرج در آیین نامه مورد اشاره را اجرا خواهند نمود . مراکز آموزش بهورزی شهرستان معین کلاسهای تئوری عملی 1 و 2 و نیز کار آموزی در خانه بهداشت نمونه (کارآموزی 1) را برای دانش آموزان شهرستانهای تابعه خود به صورت واحد ارائه خواهد نمود . در کارورزی پایه دو که دانش آموزان در خانه بهداشت خود حضور خواهند داشت وظیفه مربیگری بر عهده یک نفر مربی کارورزی شهرستان غیر معین است که از بین کاردانان مراکز بهداشتی درمانی شهرستان مورد نظر انتخاب شده و پس از طی دوره آموزشی لازم ، در کنار وظایف خود با ابلاغ داخلی ریاست شبکه این مسئولیت را نیز عهده دار گردیده است . مربی کارورزی شهرستان غیر معین مرتب با مربیان مرکز آموزش بهورزی شهرستان معین در تماس بوده و مطابق طرح درسی و چک لیستهای مربوطه وظیفه آموزش دانش آموز بهورزی را نیز بر عهده دارد . مربیان مرکز آموزش بهورزی ماهانه در معیت مربی کارورزی شهرستان از دانش آموز بازدید کرده و راهنماییهای لازم را به مربی و دانش آموز ارائه می دهند .در پایان کار آموزی نمره مربوطه مشترکا توسط مربی کارورزی شهرستان و مربیان مرکز آموزش بهورزی داده می شود . در امتحان فینال برای اطمینان از وضعیت کارآموزی و کارورزی آزمون OSFE از دانش آموزان توسط کارشناس مسئول آموزش بهورزی استان گرفته می شود .
دوره سوم :
در سال 1390 با توجه به تاسیس دانشگاه علوم پزشکی مراغه و تفکیک آن از دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، مرکز آموزش بهورزی شهرستان بناب به عنوان شهرستان معین فعالیت خود را دوباره شروع کرد و سومین دوره تربیت بهورزی با 14 دانش آموز از شهرستان های بناب ، عجب شیر و ملکان در مهر ماه سال 1391 آغاز گردید . این مرکز فعالیت مجدد خود را با حمایت و مساعدت مسئولین استانی و شبکه در ساختمان سابق اداری بیمارستان امام خمینی ( ره ) آغاز نمود .
مشخصات کادر مرکز آموزش بهورزی :
محمدحسین کارگرماهر – مدیر مرکز
رقیه عندلیبیان _ مربی تنظیم خانواده ( تمام روزهای هفته )
سارا جعفرزاده – مربی بیماریها ( تمام روزهای هفته )
رقیه عباسیان – مربی پرستاری ( 2 روز در هفته )
صفرعلی داداش زاده – مربی بهداشت محیط ( 2 روز در هفته )
رسول راستی – کادر خدماتی
مشخصات دانش آموزان دوره سوم بهورزی :
|
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
ردیف |
نام و نام خانوادگی |
|
1 |
اربابی علی |
8 |
شکوری بهروز |
|
2 |
باغبانی اصغر |
9 |
عاشقی صومعه حسین |
|
3 |
ثنائی یوسف |
10 |
عبدی ینگی کند داریوش |
|
4 |
جعفرزاده شورگل قادر |
11 |
قهرمان اسماعیل |
|
5 |
حیدری میماندار علی |
12 |
کریمی نوید |
|
6 |
رحمانی مهسا |
13 |
مکاری تپه حسن |
|
7 |
رضازاده حسن |
14 |
نژادخلیلی اسماعیل |
بهورزان جامعه نگرترین دانش آموختگان نظام سلامت هستند .